Bị Đĩa Đệm Cột Sống
Nội dung chính
Cụm “bị đĩa đệm cột sống” thường xuất hiện sau một cuộc trò chuyện rất ngắn: “Bác bị đĩa đệm”, “lưng em chắc bị đĩa đệm rồi” hoặc “chụp phim thấy đĩa đệm có vấn đề”. Nhưng “bị đĩa đệm” thực ra chưa phải một chẩn đoán cụ thể. Đĩa đệm vốn là cấu trúc bình thường của cột sống; điều cần làm rõ là nó đang thoái hóa, phình/lồi, thoát vị hay gây ảnh hưởng đến thần kinh. Chỉ khi gọi đúng vấn đề, người bệnh mới biết triệu chứng của mình có liên quan hay không và nên xử lý theo hướng nào.
Bị đĩa đệm cột sống thực chất là đang bị gì?
Trong cách nói thường ngày, bị đĩa đệm cột sống có thể được dùng để chỉ nhiều bệnh lý khác nhau của đĩa đệm, phổ biến như thoái hóa, phình/lồi hoặc thoát vị đĩa đệm. Vì vậy, nếu chỉ được thông báo “bị đĩa đệm”, người bệnh chưa nên vội kết luận mình đã thoát vị nặng.
Đĩa đệm nằm giữa các thân đốt sống, có phần nhân mềm ở trung tâm và vòng sợi chắc hơn bao quanh. Cấu trúc này tham gia phân bố tải trọng và hỗ trợ cột sống vận động.
Theo thời gian, đĩa đệm có thể mất dần tính linh hoạt và xuất hiện những thay đổi thoái hóa. Nếu lớp ngoài phồng rộng ra, kết quả hình ảnh có thể được mô tả là phình đĩa đệm. Trong thoát vị đĩa đệm, một phần nhân bên trong đi qua vùng tổn thương của vòng sợi.
Nhưng có một điều dễ khiến người bệnh bất ngờ: có bất thường đĩa đệm trên MRI chưa chắc đã có triệu chứng. Một số người chỉ tình cờ phát hiện phình hoặc thoát vị khi chụp hình ảnh vì nguyên nhân khác.
Khi tổn thương kích thích hoặc chèn ép rễ thần kinh, câu chuyện mới có thể thay đổi rõ rệt. Thoát vị vùng thắt lưng có thể gây đau từ lưng xuống mông, đùi, cẳng chân hoặc bàn chân; thoát vị vùng cổ có thể gây đau lan xuống vai và cánh tay. Tê, châm chích và yếu cơ cũng có thể xuất hiện tùy dây thần kinh bị ảnh hưởng.
Vì vậy, nếu ai đó nói bạn “bị đĩa đệm cột sống”, hãy đi thêm một bước thay vì dừng ở cái tên mơ hồ ấy: đĩa đệm đang gặp tổn thương gì, ở tầng nào và có ảnh hưởng thần kinh hay chưa?
Đừng điều trị “đĩa đệm” khi còn chưa biết triệu chứng đến từ đâu
Có người đau lưng nhưng MRI chỉ cho thấy những thay đổi đĩa đệm không tương ứng rõ với triệu chứng. Có người đau không quá dữ dội nhưng lại bắt đầu tê hoặc yếu chân. Hai trường hợp ấy không thể được xử lý giống nhau chỉ vì đều được gọi là “bị đĩa đệm”.
Đó cũng là lý do không nên tự lựa chọn một phương pháp chỉ dựa trên tên bệnh nghe được.
Với thoát vị đĩa đệm có triệu chứng, phần lớn trường hợp không mặc định cần phẫu thuật. Khi không có những dấu hiệu thần kinh nghiêm trọng và tình trạng phù hợp, điều trị bảo tồn thường được cân nhắc trước. Hướng điều trị có thể liên quan đến kiểm soát triệu chứng, vật lý trị liệu và phục hồi vận động tùy trường hợp.
Tại USAC, với người bệnh phù hợp điều trị bảo tồn, hướng tiếp cận được triển khai thông qua PHÁC ĐỒ CHIROPRACTIC ĐIỀU TRỊ TỪ GỐC THOÁT VỊ ĐĨA ĐỆM. Điểm quan trọng không phải nhìn thấy một bất thường trên MRI rồi mặc định áp dụng Chiropractic, mà là đánh giá tình trạng trước khi lựa chọn và phối hợp phương pháp.
Nắn chỉnh Chiropractic được ứng dụng ở trường hợp phù hợp nhằm điều chỉnh những sai lệch cơ học của cột sống, hỗ trợ giảm áp lực lên vùng đĩa đệm và hệ thần kinh.
Physical Therapy và trị liệu y khoa công nghệ cao được phối hợp tùy tình trạng nhằm hỗ trợ kiểm soát triệu chứng và tạo điều kiện cho quá trình phục hồi. Khi phù hợp, Therapeutics tiếp tục đưa vận động trị liệu vào phác đồ nhằm cải thiện khả năng vận động, sức mạnh và sự ổn định của hệ cơ xương.
Như vậy, thay vì cố tìm một phương pháp “chữa đĩa đệm” chung cho tất cả mọi người, hướng hợp lý hơn là xác định vấn đề nào của đĩa đệm đang thực sự cần được giải quyết.
Tại USAC, câu “tôi bị đĩa đệm” mới chỉ là điểm bắt đầu
Khi một người đến USAC và nói “tôi bị đĩa đệm cột sống”, điều cần thiết tiếp theo không phải lập tức bắt đầu điều trị.
Đội ngũ bác sĩ đến từ Mỹ và châu Âu với hơn 20 năm kinh nghiệm sẽ đánh giá tình trạng để làm rõ vấn đề. Vị trí đau ở cổ hay thắt lưng? Đau chỉ khu trú hay chạy xuống tay/chân? Có tê không? Sức cơ có thay đổi không? Khả năng đứng, đi lại và thực hiện các vận động thường ngày như thế nào? Nếu đã có MRI, hình ảnh có tương ứng với những biểu hiện đang xảy ra hay không?
Chính những dữ liệu này mới giúp một cách gọi chung chung trở thành một vấn đề có thể xây dựng phác đồ cụ thể.
Điều đó cũng giúp tránh hai tâm lý trái ngược. Một là nhìn thấy chữ “thoát vị” rồi lập tức nghĩ phải phẫu thuật. Hai là thấy vẫn chịu đau được nên tiếp tục trì hoãn dù triệu chứng thần kinh đang tiến triển.
Đặc biệt, nếu yếu tay hoặc chân ngày càng tăng, khó đứng hoặc đi lại, tê vùng quanh đáy chậu hay xuất hiện rối loạn kiểm soát đại tiểu tiện, người bệnh cần được đánh giá y tế kịp thời. Đây không còn là tình huống nên tiếp tục tự theo dõi bằng cách xem “đĩa đệm có tự đỡ không”.
Với những trường hợp phù hợp điều trị bảo tồn, các kết quả dưới đây giúp người bệnh tham khảo thêm hành trình điều trị thực tế tại USAC. Khả năng đáp ứng phụ thuộc vào tình trạng cụ thể và không phải cam kết kết quả giống nhau cho tất cả bệnh nhân.
Chi phí cũng không thể xác định chỉ từ câu “bị đĩa đệm”. Tình trạng thực tế, mức độ tổn thương, phương pháp cần áp dụng và phác đồ cá nhân hóa sau thăm khám đều có thể ảnh hưởng đến kế hoạch điều trị.
Nếu chỉ biết mình bị đĩa đệm cột sống, đây là những thông tin cần làm rõ tiếp theo
- “Bị đĩa đệm” có đồng nghĩa với thoát vị đĩa đệm không?
Không nhất thiết. Đây thường là cách gọi không chuyên để chỉ một vấn đề liên quan đến đĩa đệm. Người bệnh có thể đang có thoái hóa, phình/lồi hoặc thoát vị. Cần xem chẩn đoán cụ thể thay vì sử dụng “bị đĩa đệm” như tên của một bệnh duy nhất.
- Có vấn đề đĩa đệm trên MRI nhưng không đau thì sao?
Bất thường đĩa đệm có thể tồn tại mà không gây triệu chứng. Vì vậy, không nên điều trị chỉ dựa trên một dòng kết luận MRI. Hình ảnh cần được đối chiếu với triệu chứng và thăm khám để xác định ý nghĩa thực tế.
- Đau lưng có nghĩa là chắc chắn đĩa đệm đang chèn dây thần kinh?
Không. Đau lưng có nhiều nguyên nhân và không phải trường hợp nào cũng do chèn ép thần kinh. Khi rễ thần kinh bị ảnh hưởng, người bệnh có thể xuất hiện thêm đau lan, tê, châm chích hoặc yếu theo vùng thần kinh tương ứng.
- Bị đĩa đệm có phải nằm nghỉ nhiều để tránh tổn thương thêm không?
Không nên mặc định phải nằm bất động. Nằm nghỉ kéo dài có thể làm cơ yếu và khớp cứng hơn. Ở trường hợp phù hợp, duy trì hoạt động nhẹ và trở lại vận động từ từ thường được khuyến khích; những hoạt động làm triệu chứng tăng rõ cần được điều chỉnh.
- Bị đĩa đệm có nhất thiết phải mổ không?
Không. Phần lớn người bị thoát vị đĩa đệm không mặc định cần phẫu thuật. Phẫu thuật có thể được cân nhắc khi triệu chứng không cải thiện với điều trị bảo tồn hoặc có những vấn đề như yếu cơ đáng kể, khó đứng – đi lại hay rối loạn kiểm soát đại tiểu tiện.
- Đã có phim MRI thì khi đi khám nên mang theo không?
Có. Nếu đã có MRI, kết quả chẩn đoán hoặc hồ sơ điều trị trước đây, nên mang theo để bác sĩ tham khảo. Tuy nhiên, hình ảnh không thay thế việc thăm khám bởi phác đồ còn phụ thuộc triệu chứng thần kinh và chức năng thực tế.
Bị đĩa đệm cột sống chưa phải một câu trả lời đầy đủ về tình trạng của bạn. Thay vì lo lắng vì một cách gọi chung hoặc tự tìm phương pháp điều trị khi chưa biết chính xác tổn thương, bước có giá trị hơn là xác định đĩa đệm đang gặp vấn đề gì và vấn đề đó có liên quan đến triệu chứng hiện tại hay không. Nếu đã có kết quả chụp hoặc đang đau cổ/lưng kèm đau lan, tê, yếu, người bệnh có thể mang hồ sơ đến USAC để được đánh giá cụ thể và xây dựng hướng điều trị phù hợp.
